Но колку навистина може да чини една грејна сезона?
Едноставен одговор нема. Трошокот зависи од квадратурата, изолацијата, надворешните температури, бројот на простории што се загреваат, навиките на домаќинството и избраниот начин на греење.
Сепак, со актуелните цени може да се направи приближна пресметка за тоа колкав буџет би требало да се планира.
Дрва: 40.000 денари за осум кубици по цена од 5.000 денари
Греењето на дрва и понатаму е широко распространето, особено во куќите и во средините каде што домаќинствата имаат услови за нивно складирање.
Цените во приватните складови во одредени случаи достигнуваат околу 5.000 денари за кубен метар.
Ако како пример земеме домаќинство на кое за една сезона му се потребни осум кубици, само за набавката би биле потребни околу 40.000 денари.
При потрошувачка од десет кубици, износот се зголемува на 50.000 денари.
Ова не претставува просечна потрошувачка за едно македонско домаќинство, туку пример кој покажува колку вкупниот сезонски трошок зависи од потребната количина.
Дополнително треба да се земат предвид и можните трошоци за транспорт, сечење, цепење и редење на дрвата.
Предност е што многу домаќинства веќе располагаат со печка или друг систем за греење. Недостаток е што значителен дел од трошокот најчесто треба да се плати уште пред почетокот на зимата.
Пелети: За четири тони може да бидат потребни и до 88.000 денари
Кај пелетите пресметката изгледа поинаку.
На пазарот може да се сретнат ориентациони цени од околу 14.500 до 22.000 денари за тон, во зависност од производителот, квалитетот, количината, доставата и периодот на набавка.
Доколку едно домаќинство потроши четири тони во текот на сезоната, само за пелетите би требало да одвои приближно 58.000 до 88.000 денари.
Ако потрошувачката достигне шест тони, при повисоките цени сезонскиот трошок може да надмине и 130.000 денари.
Секако, ниту овде не може да се зборува за универзална потрошувачка. Добро изолирана куќа и објект со големи топлински загуби можат да потрошат сосема различни количини.
Главната предност на пелетите во однос на класичното греење на дрва е поголемиот комфор и можноста за полесно регулирање на температурата. Но цената на горивото може значително да влијае врз вкупната исплатливост.
Клима: Евтина опција, но не за секој стан под исти услови
Инвертер-климите во последните години станаа еден од најчестите избори за греење, особено во становите.
Нивната предност е што еден потрошен киловат-час електрична енергија може да обезбеди повеќе од еден киловат-час топлинска енергија. Поради тоа, во соодветни услови, современата инвертер-клима може да биде ефикасен начин за загревање.
Но пресметката на месечниот трошок не е едноставна.
Според актуелните тарифи, цената на електричната енергија за домаќинствата во високата тарифа зависи од блокот на потрошувачка. Таа започнува од 4,7074 денари за киловат-час во првиот блок, продолжува со 5,8976 денари во вториот и 7,8537 денари во третиот, додека во четвртиот блок достигнува 19,1904 денари за киловат-час.
Ниската тарифа изнесува 2,1893 денари, а надоместокот за пренос и дистрибуција е 2,0339 денари по киловат-час.
Токму блоковското тарифирање е важно при пресметката. Доколку домаќинството веќе има висока потрошувачка на електрична енергија, греењето може да го префрли во поскап тарифен блок.
Исто така, голема разлика прави просторот што треба да се загрее.
Една клима може да биде сосема доволна за помал, добро изолиран стан или за главната дневна просторија. За поголем стан со повеќе одделни соби може да бидат потребни два или повеќе уреди.
Во тој случај треба да се пресметаат не само сметките за струја, туку и цената на климите, монтажата и нивното одржување.
Парното поскапе, но трошокот е распределен во текот на годината
За домаќинствата во Скопје кои користат централно греење, ситуацијата е поинаква.
Од 1 август цената на топлинската енергија за корисниците на ЕСМ Снабдување е зголемена за 5,96 проценти, кај ЕСМ Енергетика за 5,18 проценти, а кај Енерго Еколог за 3,65 проценти.
Според пресметките објавени при донесувањето на одлуката, за просечен стан од околу 60 квадратни метри зголемувањето изнесува приближно 140 денари месечно.
Предноста на овој систем е што домаќинството нема потреба пред почетокот на зимата да издвојува десетици илјади денари за гориво, ниту да обезбедува простор за негово складирање.
Тука во цената на комфорот влегува и фактот дека нема носење дрва или вреќи, чистење печки и дополнително организирање на набавката.
Што тогаш е најевтино?
Одговорот зависи од домот.
За куќа во која веќе постои систем за греење на дрва и има простор за складирање, преминувањето на сосема нов систем можеби нема веднаш да биде финансиски оправдано.
Во добро изолиран стан, пак, една или две квалитетни инвертер-клими можат да понудат сосема поинаква пресметка.
Домаќинство кое веќе е приклучено на централно греење треба да ја земе предвид и инвестицијата што би била потребна доколку сака целосно да го промени начинот на загревање.
Затоа при споредбата не треба да се гледа само цената на струјата, дрвата, пелетите или парното. Треба да се пресметаат почетната инвестиција, сезонската потрошувачка, одржувањето и комфорот што го нуди секој систем.
Изолацијата може да направи поголема разлика од изборот на гориво
Постои уште еден фактор кој лесно се губи во споредбите – енергетската ефикасност на самиот дом.
Два стана со иста квадратура, иста температура и ист начин на греење не мора да имаат ни приближно иста сметка.
Квалитетната фасадна изолација, добрата столарија и намалените топлински загуби директно влијаат врз количината енергија потребна за одржување на пријатна температура.
Токму затоа, пред да се постави прашањето дали оваа зима е поисплатливо греењето на клима, дрва, пелети или парно, можеби треба да се постави уште едно:
Колку од топлината што ја плаќаме навистина успеваме да ја задржиме во домот?
Грејната сезона сè уште не започнала, но за многу семејства подготовките веќе значат сериозен трошок. Разликата е само во тоа дали тој ќе биде платен однапред со набавката на огрев, преку месечната сметка за електрична енергија или преку сметките за парно.