Не постои една сума или правило што одговара на сите семејства. Возраста на детето, неговите реални потреби и семејниот буџет се само дел од факторите што треба да се земат предвид.
Сепак, почетокот на учебната година е одлична можност родителите да започнат поотворено да разговараат со децата за парите. Џепарлакот може да биде многу повеќе од пари за ужинка или ситни задоволства – може да биде првиот чекор кон развивање добри финансиски навики, одговорност и самостојност.
Еве неколку начини како тоа да го постигнете.
Договорете правила уште на почетокот
Најпрво, разговарајте со детето и договорете се колкав ќе биде џепарлакот, кога ќе го добива и за што е наменет.
Кај помалите ученици може да биде попрактично да се дава помал износ еднаш неделно. Така полесно ќе разберат колку пари имаат на располагање и колку им остануваат по секое трошење.
Кај постарите деца постепено може да се премине на месечен џепарлак. Тоа е можност тие да научат однапред да ги испланираат своите трошоци, да одвојат дел за штедење и да проценат колку можат да потрошат.
Важно е договорот да важи за двете страни. Ако детето го потроши целиот џепарлак пред време, а потоа секогаш добива дополнителни пари, тешко ќе ја разбере важноста на планирањето.
Дозволете му само да прави избори
Џепарлакот има смисла само ако детето добие одредена слобода да одлучува што ќе прави со него.
Можно е понекогаш да направи избор со кој вие не се согласувате или да ги потроши сите пари веднаш. Наместо веднаш да го укорите, искористете ја ситуацијата за разговор.
Прашајте го дали е задоволно со тоа што го купило, дали следниот пат би направило нешто поинаку и дали би сакало да има повеќе пари за некоја друга работа.
На тој начин детето постепено разбира дека секое трошење носи одлука и последица. Ако потроши повеќе денес, ќе има помалку пари во следните денови или ќе мора да почека до следниот џепарлак.
Токму преку ваквите мали искуства се гради финансиска одговорност.
Претворете го купувањето во лекција за буџет
И подготовката за новата учебна година може да биде одлична можност детето да научи нешто за управувањето со пари.
Пред да тргнете во шопинг, направете заеднички список на она што навистина му е потребно. Одредете колку пари можете да потрошите и заедно разгледајте ги цените.
Ако детето сака поскап ранец, футрола или друг предмет што не бил планиран, немојте веднаш да го одбиете. Разговарајте за тоа зошто го сака, колкав дел од буџетот би потрошиле и дали купувањето би значело откажување од нешто друго.
На овој начин детето полесно ќе ја разбере разликата меѓу потреба и желба, ќе научи да споредува цени и постепено ќе почне да поставува приоритети.
Штедењето е полесно кога има конкретна цел
На детето можеби нема многу да му значи советот „штеди пари“ доколку не знае за што ги штеди.
Затоа, заедно одберете нешто што навистина го сака – книга, играчка, слушалки, подарок или нешто друго што му е важно.
Потоа пресметајте колку чини, колку пари веќе има и колкав износ може да издвојува од секој џепарлак. Можете да му помогнете да го следи напредокот во тетратка, на едноставна табела или преку касичка.
Кога детето гледа дека сумата постепено се зголемува и дека се приближува до својата цел, штедењето станува многу поконкретно и помотивирачко.
На тој начин учи не само како да заштеди пари, туку и како да постави цел, да планира, да биде трпеливо и да се откаже од моменталното трошење за нешто што навистина го сака.
Џепарлакот, затоа, не мора да биде само пари што детето ги носи во училиште. Со малку насоки и доверба, тој може да стане една од првите практични лекции за тоа како функционираат парите и како со нив се носат одговорни одлуки.