Државите влегуваат во нов проблем: Долгот станува сè поскап
Актуелно

Државите влегуваат во нов проблем: Долгот станува сè поскап

19. 08. 2026.

Ерата во која државите со години се задолжуваа со евтини пари се приближува кон крајот. Каматите растат, а сервисирањето на јавниот долг станува сè поголем товар за буџетите.

Приносите на долгорочните државни обврзници во САД, Франција, Германија, Велика Британија и Јапонија достигнуваат нивоа што не биле забележани со години.

Во САД, приносот на 30-годишните државни обврзници достигна 5,32% – највисоко ниво од 2007 година. Сличен тренд има и во Европа: Франција е на највисоки нивоа од 2008 година, Германија од 2011 година, додека во Велика Британија приносот на долгорочниот долг се приближува до 6%. Во Јапонија е близу историски максимум.

Зошто задолжувањето поскапува?

Инвеститорите се загрижени поради инфлацијата, растот на јавниот долг и високата државна потрошувачка. Истовремено, традиционалните големи купувачи на државни обврзници, како пензиските фондови, ја намалуваат побарувачката.

Дополнителна конкуренција доаѓа од технолошките компании. Поради огромните инвестиции во вештачка интелигенција, тие сè почесто издаваат сопствени долгорочни обврзници и се натпреваруваат со државите за капиталот на инвеститорите.

Како одговор на високите камати, дел од владите сè повеќе се насочуваат кон краткорочно задолжување, каде што трошоците во моментов се пониски.

САД веќе плаќаат огромна цена

Само во тековната фискална година, каматите на американскиот јавен долг достигнале 1,17 билиони долари, или 15% повеќе од истиот период претходно.

Во исто време, годишниот буџетски дефицит се приближува до 2 билиони долари, а јавниот долг до 40 билиони долари.

Сигналот од пазарите е јасен: времето на речиси бесплатните пари завршува, а задолжувањето повторно станува скапо.