Причината за ваквите размислувања се промените на пазарот на електрична енергија, особено зголеменото производство од фотоволтаичните централи.
За разлика од периодот на енергетската криза, кога струјата во дневните часови беше особено скапа, денес во одредени делови од денот се појавуваат значителни количини електрична енергија од сончевите електрани.
Тоа отвора можност домаќинствата да добијат повеќе часови во кои ќе можат да користат струја по пониска цена.
Зошто се разгледува евтина струја во сабота?
Претседателот на РКЕ, Ацо Ристов, објаснува дека во периодите на интензивно производство од фотоволтаици понудата на електрична енергија може да биде поголема од побарувачката.
Ова особено доаѓа до израз за време на викендите, кога дел од индустриските капацитети работат со намален интензитет, а сончевите електрани продолжуваат да произведуваат струја.
Во такви услови, пазарната цена може да биде пониска преку ден отколку навечер, кога производството од сончевите централи престанува.
Затоа се разгледува можноста евтината тарифа подобро да се усогласи со периодите кога на пазарот има поголема понуда на електрична енергија.
Една од опциите е проширување на евтината тарифа и во сабота, но сè уште не е утврдено дали тоа ќе се случи, ниту во кои часови би важела.
Се разгледуваат и промени во блок-тарифите
Покрај распоредот на евтината струја, РКЕ ги анализира и постојните блок-тарифи, преку кои се пресметува потрошувачката на електрична енергија кај домаќинствата.
Во рамките на подготовките за следниот регулиран период ќе се разгледуваат и трошоците за пренос и дистрибуција.
Не е исклучена можноста одредени давачки да бидат намалени, но за такво нешто најпрво ќе бидат потребни детални пресметки.
Регулаторната комисија ги очекува финансиските податоци и барањата од енергетските компании за следниот тригодишен регулиран период. Врз основа на нив ќе се оценува дали има простор за промени во тарифниот модел.
Предлог за значително повеќе часови евтина струја
Во јавноста е претставен и предлог на Здружението на инженери на Македонија, според кој распоредот на евтината тарифа би се усогласил со часовите кога електричната енергија е најевтина на европските берзи.
Според нивниот модел, во летниот период домаќинствата би можеле да користат дури 115 часа евтина струја неделно.
Предложените термини се од 23:00 до 7:00 часот и од 9:00 до 18:00 часот во работните денови, со дополнителни поволни периоди за време на викендите.
Инженерите предлагаат и уште пониска цена во определени викенд-часови кога понудата на електрична енергија е особено висока.
Сепак, ова е предлог на стручна организација, а не официјално усвоен тарифен модел.
Нова дигитална платформа за следење на производството и потрошувачката
РКЕ планира да воспостави и дигитална платформа преку која ќе прибира податоци за електроенергетскиот систем во реално или приближно реално време.
Наместо да се потпира претежно на месечни, полугодишни или годишни извештаи, Комисијата сака да располага со податоци за производството и потрошувачката на секои 15 минути.
Платформата би опфаќала информации за производството од сончевите и ветерните електрани, хидроцентралите и термоелектраните, како и за увозот и потрошувачката на електрична енергија.
Со тоа би се добила попрецизна слика за периодите кога има вишок струја и за часовите кога побарувачката е поголема, што би помогнало при идното утврдување на тарифите.
Кога ќе се знае дали ќе има евтина струја и во сабота?
Според најавениот распоред, одлуките за тарифите што треба да се применуваат од 1 јануари 2027 година се очекуваат во декември.
Дотогаш треба да се разгледаат податоците од енергетските компании, движењето на берзанските цени и можните ефекти врз сметките на домаќинствата.
Ристов претходно посочи дека се разгледува и проширување на дневната евтина тарифа, како и можноста за различни распореди во одделни сезони.
Засега граѓаните треба да се придржуваат до постојните термини за евтина струја. Дополнителни часови во сабота се можност што се анализира, но не и промена што веќе стапила во сила.