Иако износот на поврат зависи од потрошувачката и од структурата на купените производи, едноставна пресметка покажува дека дел од домаќинствата би можеле да добијат значително поголем износ на годишно ниво.
Колку изнесува повратот денес
Според сегашниот модел на „Мој ДДВ“, граѓаните добиваат поврат на дел од платениот данок преку скенирање на фискалните сметки. Максималниот износ што може да се добие е 2.100 денари по лице на тримесечје, односно 8.400 денари годишно.
Во пракса, најголем дел од корисниците не го достигнуваат овој максимум, бидејќи тој зависи од вкупната потрошувачка.
Што би значело зголемување на лимитот
Ако максималниот поврат се зголеми на 4.200 денари по тримесечје, тоа би значело:
- до 16.800 денари годишно по лице
- до 33.600 денари годишно за четиричлено семејство
За домаќинствата со поголема месечна потрошувачка, ова би претставувало забележливо дополнување на семејниот буџет.
Како се пресметува повратот
Во системот „Мој ДДВ“ граѓаните добиваат дел од платениот данок при купување производи и услуги. Во предложените измени се предвидува и зголемување на процентот на поврат:
- 40% поврат за македонски производи
- 20% поврат за останатите производи
Ова би требало да ја стимулира потрошувачката на домашни производи, но и да ги мотивира граѓаните почесто да ги скенираат фискалните сметки.
Колку треба да се потроши за максимален поврат
За да се достигне максималниот лимит од 4.200 денари по тримесечје, граѓаните би требало да имаат релативно висока потрошувачка.
Груба пресметка покажува дека за максимален поврат е потребна квартална потрошувачка од неколку десетици илјади денари, во зависност од тоа дали се купуваат домашни или увезени производи.
Тоа значи дека максималниот износ најчесто ќе го достигнуваат домаќинствата со поголеми месечни трошоци.
Може ли мерката да ја намали сивата економија
Апликацијата „Мој ДДВ“ беше воведена со цел да се поттикне издавањето фискални сметки и да се намали сивата економија. Колку повеќе граѓани бараат сметка и ја скенираат, толку е поголема веројатноста прометот да биде пријавен.
Зголемувањето на повратот може дополнително да го засили овој ефект, бидејќи директно ги мотивира граѓаните да учествуваат во системот.
Дали буџетот може да го издржи повисокиот поврат
Иако мерката е популарна кај граѓаните, економистите предупредуваат дека повисокиот поврат значи и поголем трошок за државниот буџет.
Затоа конечниот ефект ќе зависи од тоа дали зголемената фискална дисциплина ќе донесе поголеми приходи од даноци.
Доколку мерката се покаже успешна, можно е системот „Мој ДДВ“ да стане уште поважен инструмент за контрола на даночната евазија и за стимулирање на домашната потрошувачка.