На европските бензински пумпи денес најчесто се среќаваат ознаките Е5 и Е10, кои покажуваат колкав процент етанол може да содржи бензинот. Следниот чекор за кој сè повеќе се разговара е Е20, гориво што би можело да содржи до 20% етанол.
Предлогот добива поддршка од организации од енергетскиот, земјоделскиот и автомобилскиот сектор, кои сметаат дека поголемата употреба на биоетанол може да придонесе за намалување на зависноста од нафтата.
Што е Е20 и по што се разликува од обичниот бензин?
Ознаката Е20 означува бензинска мешавина со најмногу 20% етанол, додека преостанатиот дел главно е бензин од фосилно потекло.
Етанолот е алкохол што може да се произведува од земјоделски суровини и други биолошки материјали. Кога се произведува од обновливи извори, се користи како компонента во горивата со цел делумно да го замени бензинот добиен од нафта.
Разликата меѓу постојните и предложените мешавини е едноставна:
-
Е5: бензин со најмногу 5% етанол.
-
Е10: бензин со најмногу 10% етанол.
-
Е20: бензин со најмногу 20% етанол.
Поголемиот удел на етанол значи помала количина фосилен бензин во секој литар гориво. Но, тоа не значи автоматски дека секој автомобил може да го користи без дополнителни проверки.
Дали Е20 ќе ја зголеми потрошувачката?
Една од важните карактеристики на етанолот е тоа што содржи помалку енергија по литар во споредба со класичниот бензин.
Поради тоа, автомобил што користи Е20 може да има нешто поголема потрошувачка во литри на 100 километри во споредба со користењето Е5 или Е10.
Колкава ќе биде разликата зависи од моторот, неговата конструкција, начинот на возење и конкретниот состав на горивото.
Од друга страна, етанолот има висока октанска вредност, што може да биде корисно кај мотори конструирани и оптимизирани за вакви мешавини.
Еколошката корист исто така не е иста за секој вид етанол. Таа зависи од суровините, производствениот процес, транспортот и емисиите во целиот животен циклус на горивото.
Не секој автомобил ќе може да користи Е20
Едно од најважните прашања пред евентуалното воведување е компатибилноста со постојните возила.
Автомобилите што се одобрени за користење Е10 не мора автоматски да бидат соодветни и за Е20. Поголемиот удел на етанол може да постави различни барања за компонентите на системот за гориво, заптивките и начинот на работа на моторот.
Затоа, доколку Е20 стане достапен, возачите ќе треба да ги следат препораките на производителот на автомобилот.
За постарите возила, кои се предвидени само за Е5 или Е10, нема да биде препорачливо користење Е20 без изрична потврда за компатибилност.
Што се промени во Европа во 2026 година?
Иницијативата за воведување Е20 доби поголемо внимание во текот на 2026 година.
Европското здружение за обновлив етанол, ePURE, подолг период се залага за дозволување бензински мешавини со поголем удел на етанол.
Во јуни 2026 година беше упатено заедничко барање до Европската комисија, поддржано од организации од повеќе индустрии, меѓу кои здруженија на автомобилски производители, добавувачи на автомобилски компоненти, снабдувачи со гориво и земјоделски организации.
Нивното барање е европските правила да овозможат зголемување на максималниот удел на етанол во бензинот од 10% на 20%.
Во меѓувреме, европското тело за стандардизација CEN подготви техничка спецификација за Е20, позната како CEN/TS 18227, која ги дефинира барањата за ваквиот вид гориво.
Сепак, постоењето техничка спецификација не значи дека Е20 веќе е дозволен за редовна продажба низ Европската Унија.
Кога Е20 би можел да се појави на бензинските пумпи?
Во моментов нема утврден датум за почеток на продажбата на Е20 во Европската Унија.
За негово пошироко воведување најпрво ќе биде потребна промена на европската Директива за квалитет на горивата, која во сегашната рамка предвидува ограничување од 10% етанол во стандардниот бензин.
Потоа ќе треба да се утврдат правилата за означување на пумпите, информирање на возачите и достапност на постојните горива за автомобилите што не се компатибилни со Е20.
Дополнително, ќе треба да се разјасни дали новата мешавина ќе се воведува постепено, со одлуки на поединечни земји или преку поширока европска регулатива.
Засега Е20 останува предлог за идната европска понуда на горива, а не замена што веднаш ќе се појави на сите бензински станици.