Иако просечната плата на ниво на држава бележи раст, тоа не значи дека сите вработени подеднакво го чувствуваат подобрувањето.
Висината на примањата во голема мера зависи од дејноста, побарувачката за работници, потребните квалификации и можностите на компаниите да понудат повисоки плати.
ИТ секторот и понатаму е на врвот
Компјутерското програмирање и консултантските услуги остануваат меѓу најплатените дејности во Македонија.
Според статистичките податоци, просечните нето-примања во овие дејности се движат меѓу 95.000 и 100.000 денари месечно, што е приближно двојно повеќе од државниот просек.
Високите плати во ИТ секторот се поврзуваат со побарувачката за специјализирани кадри, работата со странски клиенти и можноста македонските компании да бидат дел од меѓународниот пазар на технолошки услуги.
Сепак, тоа не значи дека секој програмер заработува толку. Примањата се разликуваат во зависност од искуството, специјализацијата, компанијата и работната позиција.
Финансискиот сектор со плати над државниот просек
Меѓу дејностите со повисоки примања се и банкарството, осигурувањето и одредени стручни услуги.
Во овие области просечните плати се движат приближно од 55.000 до 65.000 денари, зависно од конкретната дејност.
Овие примања се значително повисоки од просекот на ниво на држава, а финансискиот сектор бележи и раст на платите на годишно ниво.
Потребата од квалификувани кадри, особено во областите на финансиската анализа, управувањето со ризици и дигиталните финансиски услуги, дополнително влијае врз побарувачката за стручни работници.
Градежништвото се соочува со недостиг од работници
Интересни промени се забележуваат и во градежниот сектор.
Недостигот од квалификувани мајстори и искусни градежни работници создава притисок врз компаниите да понудат повисоки примања за да привлечат и задржат кадар.
Особено се барани работници со конкретни занаетчиски вештини, за кои работодавачите во одредени случаи нудат значително повисоки дневници отколку во минатото.
Според наведените податоци, платите во градежништвото бележат двоцифрен годишен раст.
Сепак, заработувачката може значително да се разликува меѓу квалификуваните мајстори, општите градежни работници и инженерските позиции.
Здравството и фармацијата продолжуваат со раст
Раст на примањата се забележува и во здравството и фармацевтската дејност.
Еден од факторите е потребата да се задржат квалификуваните медицински работници, во услови кога дел од нив бараат подобри професионални и финансиски можности во странство.
Побарувачката за лекари, медицински сестри, фармацевти и друг стручен персонал останува важен фактор за движењето на платите.
Сепак, примањата во овие области се разликуваат зависно од работната позиција, искуството и тоа дали станува збор за јавна или приватна здравствена установа.
Во текстилната индустрија и дел од угостителството платите остануваат ниски
На спротивниот крај од листата се текстилната индустрија и дел од угостителските дејности.
Во овие области примањата често се движат блиску до законски утврдената минимална плата и остануваат значително под државниот просек.
Иако недостигот од работници ги поттикнува дел од работодавачите да ги зголемат платите, разликата во однос на најплатените индустрии и понатаму е голема.
Тоа особено се чувствува кај работниците во трудоинтензивните дејности, каде што можностите за значително зголемување на заработувачката се поограничени.
Просечната плата не ја покажува целосната слика
Податокот дека просечната нето-плата во Македонија изнесува 48.733 денари не значи дека најголемиот дел од вработените ја добиваат токму таа сума.
Просекот ги опфаќа и високите примања во најплатените дејности, кои влијаат врз вкупната статистичка вредност.
Затоа, за пореална претстава за животниот стандард е важно да се разгледуваат и платите по дејности, како и распределбата на заработувачката меѓу вработените.
Податоците покажуваат дека македонскиот пазар на труд сè повеќе ги наградува специјализираните знаења и дефицитарните вештини. Но истовремено, големите разлики меѓу најплатените и најслабо платените сектори остануваат еден од главните предизвици за вработените во земјата.