Од 10 до 17 октомври се одржува експедицијата „Врело 2026“, во рамки на која спелеонуркачи се обидуваат да навлезат подлабоко во подводниот пештерски систем во кањонот Матка.
Како што информираат од Спелеонуркачкиот клуб „Врело“, главната цел е продолжување на истражувањата и надминување на досегашниот рекорд, со што пештерата би можела дополнително да го зацврсти своето место меѓу најдлабоко истражените подводни пештери во светот.
Од 212 до 287 метри: Историја на истражувањата
Пештерата Врело со години привлекува искусни нуркачи и истражувачи од различни земји, кои постепено ги поместуваат границите на нејзината истражена длабочина.
Меѓу првите значајни достигнувања е нуркањето на италијанскиот спелеонуркач Луиџи Касати, кој достигнал 212 метри.
Подоцна, полскиот истражувач Кшиштоф Старнавски успеал да се спушти до 242 метри.
Новиот рекорд бил поставен во 2025 година, кога полскиот нуркач Бартломиеј Питала и неговиот тим достигнале длабочина од 287 метри.
Според податоците што ги наведуваат организаторите, со ова достигнување Врело се наоѓа на третото место меѓу најдлабоко истражените подводни пештери во светот, зад Фонт Естрамар во Франција, со 312 метри, и Елефанте Бјанко во Италија, со 292 метри.
Доколку актуелната експедиција успее да ја надмине границата од 300 метри, тоа би претставувало ново значајно достигнување за истражувањето на пештерата.
Голема логистичка и безбедносна поддршка
Експедицијата „Врело 2026“ се реализира под генерално покровителство на претседателката Гордана Силјановска-Давкова.
Со оглед на сложеноста и ризиците што ги носи нуркањето на екстремни длабочини, обезбедена е и поддршка од повеќе институции.
На терен се ангажирани припадници на Специјалната антитерористичка единица „Тигар“ при Министерството за внатрешни работи, додека во приправност се хеликоптерската единица на МВР, службите за итна медицинска помош и Црвениот крст.
Во подготовките за експедицијата учествувале и единици на Генералштабот на Армијата.
Ќе биде ли надмината границата од 300 метри?
Истражувањето на подводните пештери бара специјализирана опрема, долгогодишно искуство и внимателно планирање, особено кога станува збор за длабочини од неколку стотици метри.
Резултатите од експедицијата ќе покажат дали нуркачите успеале да го надминат досегашниот рекорд и колку подлабоко се протега подводниот систем на Врело.
Доколку биде постигната целта, пештерата во кањонот Матка би можела да добие уште поголемо меѓународно значење како една од најдлабоко истражените подводни пештери.