Германија, која со години е една од најпосакуваните дестинации за македонските граѓани што бараат подобро платена работа, најавува значителни промени во правилата за вработување работници од Западен Балкан.
Од 1 јануари 2027 година се предвидува преполовување на квотата во рамките на Регулативата за Западен Балкан, преку која досега годишно можеа да се одобрат до 50.000 вработувања на граѓани од шест земји во регионот.
Со новото ограничување, бројот ќе се намали на 25.000 работници годишно, што значи помалку можности за сите земји опфатени со оваа програма, вклучително и Македонија.
Помалку Македонци заминуваат на работа во Германија
Намалувањето на квотата доаѓа во период кога побарувачката за македонски работници на германскиот пазар веќе бележи пад.
Според Зоран Кочовски од агенцијата за посредување при вработување „Коузон“, во претходните години меѓу 5.000 и 7.000 македонски граѓани годишно заминувале на работа во Германија.
Меѓутоа, економските проблеми во земјата значително го намалиле интересот на компаниите за нови вработувања.
Кочовски за весникот „Вечер“ посочува дека неговата агенција претходно посредувала за повеќе од 600 вработувања на македонски државјани годишно, додека сега таа бројка е намалена на околу 200.
Како главни причини ги наведува економската стагнација, затворањето компании и намалувањето на бројот на слободни работни места.
Дополнително, германските работодавачи сè почесто се насочуваат кон домашниот пазар на труд, бидејќи вработувањето лица кои веќе живеат во Германија е побрзо и административно поедноставно. За ангажирање работник од странство, пак, постапката за обезбедување на потребните документи може да трае и до шест месеци.
Кои професии сè уште се барани?
И покрај намалената побарувачка, одредени занимања продолжуваат да бидат интересни за германските работодавачи.
Меѓу нив се возачите на камиони, како и работниците во градежништвото, логистиката, угостителството, занаетчиството и секторот за нега на стари и болни лица.
Сепак, критериумите за вработување стануваат построги. Покрај соодветните квалификации и работното искуство, компаниите сè повеќе инсистираат на познавање на германскиот јазик.
Кочовски објаснува дека македонските дипломи и стручни квалификации генерално можат да бидат признаени во Германија, но за одредени регулирани професии се потребни дополнителни постапки и дозволи.
Такви услови постојат, на пример, за лекарите, како и за одредени електричарски и водоинсталатерски работи.
Притоа, работодавачите не се водат само од формалното образование, туку и од практичните способности на кандидатите и нивната подготвеност веднаш да се вклучат во работниот процес.
Германските работодавачи се против намалувањето на квотата
Предложените ограничувања не наидуваат на поддршка кај сите во Германија.
Дел од деловните здруженија, како и седум германски сојузни покраини, се противат на намалувањето на бројот на работници од Западен Балкан.
Нивниот аргумент е дека одредени сектори и понатаму се соочуваат со сериозен недостиг од кадар, па дополнителните ограничувања би можеле да го отежнат пополнувањето на слободните работни места.
Конфедерацијата на германски здруженија на работодавачи (BDA) предупредува дека од почетокот на 2027 година постои ризик да бидат одбивани барања за работници, иако компаниите имаат реална потреба од нив.
На мерката се спротивставува и Сојузната агенција за вработување, која посочува дека повеќе од еден милион граѓани од Западен Балкан веќе работат во Германија и плаќаат придонеси за социјално осигурување.
Според наведените податоци, 53 проценти од нив се вработени на квалификувани или висококвалификувани работни позиции.
Дали Македонците и понатаму ќе можат да работат во Германија?
И покрај најавените промени, можноста за легално вработување во Германија нема да биде укината.
Регулативата за Западен Балкан, воведена во 2016 година, им овозможува на граѓаните на Македонија, Србија, Албанија, Босна и Херцеговина, Косово и Црна Гора да добијат работа во Германија и без посебно признати стручни квалификации, доколку имаат понуда од германски работодавач и ги исполнуваат останатите услови.
Програмата првично беше воведена за да се олесни легалната работна миграција и да се намали бројот на неосновани барања за азил.
Со планираното преполовување на квотата, оваа можност ќе остане достапна, но бројот на одобрени вработувања ќе биде ограничен.
Македонските граѓани ќе можат да аплицираат и преку други законски програми за работа во Германија, во зависност од нивното образование, квалификации и работно искуство.
За оние што планираат заминување, најважно ќе биде навреме да обезбедат понуда за работа, да ги подготват потребните документи и да ги проверат условите за соодветната виза и дозвола за престој и работа.
Германија и понатаму останува можност за македонските работници, но најавените ограничувања и намалената побарувачка покажуваат дека патот до вработување на германскиот пазар би можел да стане потежок.