Пештерата Врело, сместена во кањонот Матка во близина на Скопје, стана место на исклучителен подвиг во светското спелеонуркање.
На 16 октомври, полскиот нуркач Бартломиеј Питала се спуштил на длабочина од 338 метри, поставувајќи нов рекорд во истражувањето на подводните пештери.
Рекордното нуркање било изведено во рамките на меѓународната експедиција „Врело 2026“, која се одржала од 10 до 17 октомври.
Во експедицијата учествувале 15 нуркачи од Македонија, Полска и Италија, обединети со цел да ги истражат досега недостапните длабочини на пештерата.
Надминат претходниот светски рекорд од 312 метри
Со достигнатите 338 метри, Питала успеал да ја надмине претходно истражената длабочина на Врело од 287 метри, забележана во 2025 година.
Тоа значи дека нуркачот навлегол 51 метар подлабоко од претходната најдлабока истражена точка во пештерата.
Истовремено, со овој резултат бил надминат и претходниот светски рекорд од 312 метри, поставен во подводната пештера Фонт Естрамар во Франција.
Според резултатите од експедицијата, Врело сега го има најдлабокото истражено подводно пештерско спуштање во светот.
Речиси девет часа под вода за историскиот подвиг
Достигнувањето ваква длабочина претставува исклучително сложен и ризичен предизвик, дури и за најискусните нуркачи.
Рекордното нуркање барало внимателна подготовка, специјализирана опрема и прецизно испланирано враќање на површината.
Целата операција, од почетокот на спуштањето до завршувањето на неопходната декомпресија, траела речиси девет часа.
Декомпресијата е особено важен дел од нуркањата на големи длабочини, бидејќи пребрзото искачување може да предизвика сериозни здравствени последици.
Токму затоа, ваквите експедиции бараат исклучителна физичка подготвеност, искуство и строги безбедносни процедури.
Што сè се крие во длабочините на Врело?
Пештерата Врело со години го привлекува интересот на домашните и странските истражувачи поради својот сложен подводен систем и големите длабочини.
И покрај досегашните експедиции, нејзините подводни простори сè уште не се целосно истражени.
Новиот рекорд покажува дека истражувањата можат да продолжат и под досега достигнатите граници, но точната длабочина и целосната структура на пештерскиот систем остануваат непознати.
Тоа отвора можност за нови експедиции и дополнителни откритија во иднина.
Матка повторно во центарот на светското внимание
Со овој резултат, кањонот Матка и пештерата Врело добиваат уште поголемо значење на меѓународната карта на спелеонуркањето.
Успехот на експедицијата „Врело 2026“ претставува важен момент за истражувањето на подводните пештери, но и дополнителна промоција на природните богатства на Македонија.
Достигнатите 338 метри се нова граница во истражувањето на Врело, а прашањето колку длабоко навистина се протега пештерата засега останува без конечен одговор.