Навиката се менува. Посебно кај луѓето што патуваат почесто, семејствата со мали деца, повозрасните патници и оние што одат на подолги релации. Причината е проста. Доволно е еднаш да се случи непланирана лекарска интервенција во странство, изгубен багаж, откажан лет или повреда на одмор, па човек да сфати дека евтината полиса од неколку евра понекогаш може да спаси стотици, па и илјадници евра.
Патничкото осигурување веќе не е тема што се спомнува само пред скијање или далечно патување. Сè почесто се купува и за викенд во Солун, за летување во Грција, за неколку дена во Истанбул, за службен пат, за посета на роднини во Германија или Швајцарија. Луѓето сфатија дека граница не се поминува само со надеж дека „ништо нема да биде“.
А најчесто, баш тогаш се случува нешто ситно. Детето ќе крене температура среде ноќ. Некој ќе се лизне на плочки во хотел. Ќе заболат заби. Ќе се изгуби куфер. Ќе се одложи лет. Ќе откаже автобус. Одмор што требало да биде уживање, за неколку часа се претвора во трчање по амбуланти, аптеки, рецепции и телефонски броеви што никој не ги знае напамет.
Познавачите на осигурителниот пазар велат дека токму ваквите ситуации најмногу ги убедиле граѓаните да не штедат на оваа ставка. Не затоа што сите очекуваат проблем, туку затоа што сакаат барем еден дел од ризикот да не го носат сами.
Кај патниците, посебно се бараат полиси што покриваат медицински трошоци во странство, болничко лекување, итна лекарска помош, транспорт до најблиска здравствена установа, а во одредени случаи и враќање дома. Некои пак избираат пошироки пакети, со покривање на багаж, откажување на патување, доцнење на летови или одговорност кон трети лица.
Теоретски, сето тоа звучи незначајно. Во реалност, разликата се гледа кога човек стои пред шалтер во странска болница и не знае колку ќе го чини прегледот. А сметките знаат да бидат непријатно високи. Еден обичен лекарски преглед во европска земја може да чини многу повеќе од целото осигурување за една недела патување. За посериозна интервенција, сумите одат далеку погоре.
Затоа голем дел од патниците веќе не го гледаат патничкото осигурување како луксуз. Повеќе како мир во џеб. Мал документ што, кога не ти треба, изгледа небитно. А кога ќе ти затреба, станува најважниот лист во целиот куфер.
Особено внимателни се родителите со деца. Тие најчесто не ризикуваат. Одмор со мало дете сам по себе носи непредвидливи ситуации, од температура и алергии, до стомачни вируси и повреди на плажа. За нив, осигурувањето не е формалност, туку дел од подготовката. Како крема за сончање, лекови за пат и резервна облека.
Слично размислуваат и повозрасните патници, како и луѓето што имаат хронични состојби. Тие најдобро знаат дека организмот не прашува дали си на одмор, дали си платил хотел или дали баш тој ден имаш планирано екскурзија. Здравствени проблеми не бираат датум.
Од туристичките агенции често посочуваат дека патниците се сè поинформирани. Прашуваат што точно покрива полисата, дали важи за земјата каде што патуваат, дали има франшиза, кој број се врти во случај на проблем, дали треба прво да платат па потоа да бараат надомест или осигурителната компанија директно ја покрива услугата. Тоа е важна промена. Пред години, многумина само потпишуваа без да читаат.
Но, тука има и една грешка што се повторува. Дел од граѓаните купуваат најевтина полиса без да проверат што навистина добиваат. А тоа може да биде проблем. Не е секое патничко осигурување исто. Разликата меѓу основен и проширен пакет понекогаш е мала во цена, но голема во покритие. Затоа советот на познавачите е јасен: не гледај само колку чини, гледај што пишува.
Важно е и патникот да знае за какво патување купува осигурување. За класично летување е едно. За скијање, планинарење, нуркање, спортски активности или подолг престој во странство, потребни се други услови. Некои активности не се покриени со основна полиса, па ако нешто се случи, патникот може да остане без надомест. И тогаш доаѓа она непријатното: „мислев дека сум осигуран“.
Патничкото осигурување доби дополнителна тежина и по пандемијата, кога луѓето почнаа повеќе да размислуваат за откажани патувања, ненадејни болести, затворени граници и непредвидени трошоци. Иако патувањата повторно се вратија во полн ритам, таа навика остана. Патникот сега сака сигурност. Не апсолутна, оти таква нема, ама барем некаква.
Кај младите патници, пак, мотивот често е практичен. Осигурувањето се купува за неколку минути, преку интернет, со картичка, без многу објаснување. Добиваш полиса на мејл и завршена работа. Тоа ја олесни целата процедура. Нема шалтери, нема чекање, нема хартија ако не сакаш.
Сепак, најважно е патникот да не го купува осигурувањето само за да „има нешто“. Треба да го зачува бројот за асистенција, да знае како се пријавува случај, кои документи треба да ги чува и кога мора да ја извести осигурителната компанија. Сметки, медицински извештаи, потврди од авиокомпанија, записници. Сè тоа може да биде клучно ако подоцна се бара надомест.
На крајот, патувањето секогаш останува малку ризик. Таква му е природата. Излегуваш од дома, одиш во друга земја, друг систем, друг јазик, други правила. Може сè да помине совршено. Најчесто и поминува. Но, оние неколку евра за осигурување се купуваат токму за денот кога не оди сè по план.