Нови правила за боледување: Што се менува по петтиот ден и кој може да очекува контрола дома?
Актуелно

Нови правила за боледување: Што се менува по петтиот ден и кој може да очекува контрола дома?

02. 10. 2026.

Дали боледувањето ќе се скрати на пет дена и дали граѓаните ќе мора постојано да седат дома додека се на боледување? По реакциите што ги предизвикаа најавените измени, директорот на Фондот за здравствено осигурување, Златко Перински, појаснува дека правото на боледување не се ограничува, а евентуалните контроли ќе зависат од здравствената состојба на пациентот и препораките на лекарот.

Во интервју за порталот „Република“, Перински ги објаснува предложените измени во правилата за утврдување привремена спреченост за работа, нагласувајќи дека нивната цел е порано да се обезбеди соодветна медицинска проценка, а не пациентите предвреме да се враќаат на работните места.

Што значат новите пет дена?

Една од најголемите дилеми во јавноста е дали матичните лекари во иднина ќе можат да одобруваат боледување само до пет дена.

Според објаснувањето на Перински, тоа не е предвидено со измените.

Матичниот лекар и понатаму ќе може да утврди боледување до 15 дена, додека за подолг период, како и досега, одлучува лекарска комисија на Фондот.

Разликата е во начинот на медицинско потврдување на потребата за продолжување на боледувањето.

Во првите пет дена лекарот ќе може да ја утврди привремената спреченост за работа врз основа на својата проценка, без дополнителните критериуми што се предвидени за конкретната дијагноза.

Доколку пациентот и понатаму не е способен за работа, боледувањето ќе може да продолжи, но со соодветна дијагностика или специјалистичка проценка, зависно од здравствената состојба.

Тоа значи дека петтиот ден не претставува крај на боледувањето, туку момент по кој за одредени дијагнози порано ќе се бара дополнителна медицинска поткрепа.

Кои пациенти ќе можат да бидат контролирани дома?

Најавите за можни домашни контроли предизвикаа загриженост дека секој што користи боледување ќе мора постојано да престојува во својот дом.

Перински објаснува дека такво правило не се предвидува.

Според него, домашните контроли би имале оправдување кај пациентите со дијагнози за кои лекарот препорачал мирување во домашни услови.

Од друга страна, пациентите на кои им се препорачани пешачење, физикална терапија, рехабилитација или други активности поврзани со закрепнувањето ќе можат да ги следат тие препораки.

Дури и кога пациентот треба да мирува дома, неговото отсуство при евентуална контрола нема автоматски да значи прекршување на правилата.

Ќе треба да постои можност да се образложи причината за отсуството, на пример посета на лекар, лабораториско испитување, подигнување лекови од аптека или друга оправдана обврска.

Перински дополнително нагласува дека усвојувањето на правилникот само по себе нема автоматски да значи почеток на нов систем на домашни контроли.

Олеснувања за тешко болните, бремените жени и пациентите на болничко лекување

Предложените измени предвидуваат и поедноставување на постапката за определени категории пациенти.

Се проширува можноста боледување да се утврди без физичко присуство на осигуреникот, особено за тешко болни, неподвижни и тешко подвижни лица, хоспитализирани пациенти, придружници на болни деца до три години и лица што се лекуваат во странство.

За бремените жени и доилките се предвидува радиодијагностичките испитувања со јонизирачко зрачење да не бидат задолжителен услов кога постои соодветен специјалистички извештај.

Кај определени тешки заболувања, вклучувајќи малигни заболувања, мултипла склероза и пациенти во терминална фаза, се предвидуваат исклучоци од барањето за конзилијарно мислење при боледувања подолги од 60 дена.

Предложена е и електронска постапка за доставување на документацијата до лекарската комисија по 15. ден, со што би се намалила административната работа на матичните лекари.

Кога би стапиле во сила измените?

Перински најавува дека Управниот одбор на Фондот повторно ќе ги разгледа предложените измени во вторник, 6 октомври.

Тој нагласува дека треба да се разгледаат конкретните забелешки на синдикатите и лекарите, кои изразија загриженост дека дополнителните критериуми би можеле да ја усложнат постапката за користење боледување.

Засега станува збор за предложени, а не за веќе усвоени правила. Според објаснувањето на директорот на Фондот, целта е да се променат критериумите за медицинско потврдување и да се поедностават дел од постапките, без да се ограничи времетраењето на медицински оправданото боледување.