Бидејќи 11 Октомври годинава се паѓа во недела, понеделник, 12 октомври, исто така е неработен ден.
Сепак, за вработените во дејностите каде што работата продолжува и за време на празници, пресметката на платата зависи од законските одредби, колективните договори и видот на работата што ја извршуваат.
Колку се плаќа работата на празник?
Според член 24 од Општиот колективен договор за приватниот сектор од областа на стопанството, за работа на празник работникот има право на плата за одработените часови зголемена за 50 проценти, како и на надоместокот што му следува за празникот согласно применливите правила.
Дополнително, Законот за работните односи предвидува дека за одредени категории работници на кои им е дозволено да работат во недела следува додаток од најмалку 50 проценти за секој одработен час, освен ако со друг пропис или договор не е предвиден повисок износ.
За овие работници е предвидено и право на неделен одмор во наредните седум дена.
Важно е што додатоците за работа во недела и за работа на празник не се исклучуваат меѓусебно кога двата се применливи.
За осум часа работа може да следува двојно зголемена часовна заработка
Да земеме пример со работник чија основна бруто часовнина изнесува 200 денари.
За осум часа редовна работа, основната заработка би изнесувала 1.600 денари.
Доколку му следуваат и додаток за празник од 50 проценти и додаток за недела од 50 проценти, пресметката би изгледала вака:
|
Ставка |
Износ |
|---|---|
|
Основна плата за 8 часа |
1.600 ден. |
|
Додаток за празник (+50%) |
800 ден. |
|
Додаток за недела (+50%) |
800 ден. |
|
Вкупно за одработените часови |
3.200 ден. |
Ова е ориентациски пример во бруто-износ, пред пресметка на придонесите и данокот.
Доколку на работникот му следува и посебен надоместок за празникот, тој се утврдува според применливите прописи и колективниот договор. Не треба автоматски да се додава уште една дневница на секоја пресметка.
Во трговијата важат поинакви правила
За одредени работници во трговијата, на кои им е дозволено да работат во недела и на празници, се применува посебен режим со додатоци од најмалку 100 проценти.
Кога според применливите правила следуваат два одделни додатока од по 100 проценти, заработката за одработените часови може да биде значително повисока.
На пример, за основна бруто часовнина од 200 денари и осум часа работа:
|
Ставка |
Износ |
|---|---|
|
Основна плата за 8 часа |
1.600 ден. |
|
Додаток за празник (+100%) |
1.600 ден. |
|
Додаток за недела (+100%) |
1.600 ден. |
|
Вкупно за одработените часови |
4.800 ден. |
Оваа пресметка важи само кога двата додатока навистина се предвидени како одделни права за конкретниот работник.
Што важи за вработените во јавниот сектор?
Општиот колективен договор за јавниот сектор предвидува додаток од 50 проценти за работа во недела, како и зголемување од 50 проценти за часовите одработени на празник, покрај надоместокот кога тој следува.
Доколку со посебен колективен договор се утврдени поповолни права, треба да се применат соодветните одредби.
Проверете ја платата и за 11 и за 12 октомври
Бидејќи годинава празникот се одбележува и со неработен понеделник, важно е работниците да проверат како им се евидентирани двата дена.
При пресметката треба јасно да бидат наведени одработените часови, основната часовнина, додатоците за работа во недела и на празник, како и евентуалните надоместоци.
Работодавачот има обврска при исплатата да достави писмена пресметка на платата, преку која вработениот може да провери дали сите додатоци се правилно пресметани.
Каде да се обратите ако не ви е исплатен додатокот?
Доколку сметате дека не ви е исплатена соодветната заработка за работа на празник, најпрво можете да побарате писмено објаснување од работодавачот.
За пријавување неправилности можете да се обратите и до Државниот инспекторат за труд, преку веб-страницата dit.gov.mk, електронската адреса info@dit.gov.mk или телефонскиот број 02/3 224 504.
Пријави прима и Сојузот на синдикатите на Македонија на prijavi@ssm.org.mk, а достапна е и апликацијата „ССМ – мои работнички права“.
Најважно е работниците да знаат дека работата на празник и во недела може да носи одделни додатоци на платата. Точниот износ зависи од дејноста, применливите прописи и колективните договори, па затоа секој вработен треба внимателно да ја провери својата пресметка.
