Иако летото традиционално се поврзува со зголемени трошоци за годишни одмори и патувања, официјалните бројки покажуваат дека периодот од октомври до декември има поголема вкупна потрошувачка.
Во 2025 година, финалната потрошувачка на домаќинствата од јули до септември изнесувала 175,2 милијарди денари.
Во последните три месеци од годината, од октомври до декември, таа достигнала 185,9 милијарди денари.
Разликата изнесува 10,7 милијарди денари, односно околу 6,1 отсто повеќе во последниот квартал.
Слична била состојбата и во 2024 година, кога потрошувачката во периодот октомври–декември достигнала 175,7 милијарди денари, наспроти 166,1 милијарди денари во летниот квартал.
Овие податоци се пресметани по тековни цени и ја опфаќаат финалната потрошувачка на домаќинствата, вклучително и на непрофитните институции што им служат на домаќинствата.
Летото е сезона на патувања и одмори
Иако вкупната потрошувачка е поголема на крајот од годината, летните месеци остануваат најактивен период за домашниот туризам.
Според статистичките податоци, во август 2025 година домашните туристи оствариле околу 621.000 ноќевања во Македонија.
За споредба, во јануари биле регистрирани приближно 45.000 ноќевања.
Оваа голема разлика покажува колку е изразена сезоната на летни одмори и колку повеќе граѓаните користат туристичко сместување во текот на август.
Сепак, бројот на ноќевања не покажува колку пари навистина биле потрошени за одмори, ниту ги опфаќа трошоците на македонските граѓани за патувања во странство.
Што се случува со потрошувачката во декември?
Последниот месец од годината традиционално е поврзан со празнични набавки, подароци и прослави, но статистиката покажува дека растот на прометот не е ист во сите категории.
Во декември 2025 година, прометот во малопродажбата на храна, пијалаци и тутун бил за 11,5 отсто повисок во споредба со истиот месец претходната година, ако се гледа вредноста во денари.
Кога ќе се земе предвид влијанието на цените, реалниот раст изнесувал 4,6 отсто.
Кај непрехранбените производи, без горивата, состојбата била поинаква.
Иако прометот во денари се зголемил за еден отсто, реално бил забележан пад од три отсто.
Тоа значи дека повисокиот промет не мора секогаш да означува и поголема количина купени производи, бидејќи дел од зголемувањето може да се должи на повисоките цени.
Дополнително, официјалната статистика не ги издвојува новогодишните подароци и празничните набавки како посебна категорија.
Дали зимата е поскапа од летото?
Иако последниот квартал од годината има највисока вкупна потрошувачка, тоа не значи дека сите зимски месеци се поскапи од летните.
На пример, во првите три месеци од 2025 година, од јануари до март, финалната потрошувачка изнесувала околу 154 милијарди денари.
Тоа е значително помалку од 175,2 милијарди денари потрошени во периодот јули–септември.
Оттука, највисоката потрошувачка не е карактеристична за целата зима, туку конкретно за последните три месеци од календарската година.
Кога, сепак, трошиме најмногу?
Според официјалните податоци за 2024 и 2025 година, македонските домаќинства имаат највисока вкупна потрошувачка во периодот од октомври до декември.
Но овие бројки не докажуваат дека новогодишните празници сами по себе се причината за поголемите трошоци.
Статистиката ја опфаќа целокупната потрошувачка во тримесечниот период, а не само парите издвоени за подароци, прослави и празнични трпези.
Затоа, иако летните одмори можат да претставуваат голем поединечен трошок за едно семејство, на ниво на вкупната потрошувачка во Македонија, последните три месеци од годината се периодот кога се трошат најмногу пари.
