Во светот постои библиотека со книги што сè уште не се напишани – ќе бидат прочитани дури во 2114 година
Актуелно

Во светот постои библиотека со книги што сè уште не се напишани – ќе бидат прочитани дури во 2114 година

08. 10. 2026.

Замислете да напишете книга што никој од вашите современици нема да може да ја прочита. Ниту вашите пријатели, ниту семејството, ниту читателите што денес ги следат вашите дела. Книгата ќе биде зачувана, но ќе остане недостапна речиси еден век. Токму тоа се случува во Норвешка, каде што еден необичен проект создава библиотека наменета за луѓето што ќе живеат во 2114 година.

Во близина на Осло постои шума во која растат дрвја што еден ден ќе станат хартија за книги.

Но не станува збор за обична библиотека, ниту за вообичаен книжевен проект.

Идејата е дел од Future Library (Библиотека на иднината), уметнички проект што започнал во 2014 година и ќе трае точно сто години.

Katie Paterson – interview: ‘It’s a living project, changing and surprising us’

Секоја година по еден писател остава ракопис за идните генерации

Проектот го започнала шкотската уметница Кејти Патерсон, со едноставна, но необична замисла: секоја година, во периодот од 2014 до 2114 година, по еден избран автор да создаде оригинално книжевно дело.

Ракописите се предаваат на чување, но нивната содржина останува тајна.

Авторите можат да откријат како се вика нивното дело, но не и што точно пишува во него.

Ниту организаторите, ниту јавноста не треба да ја прочитаат содржината пред предвидениот датум.

Дури во 2114 година сите собрани ракописи треба да бидат објавени како книги.

Тоа значи дека дел од авторите никогаш нема да дознаат како читателите ја доживеале нивната работа.

Меѓу првите автори е и Маргарет Атвуд

Првата писателка што учествувала во проектот била познатата канадска авторка Маргарет Атвуд, која во 2014 година го предала ракописот со наслов Scribbler Moon.

Следната година во проектот се вклучил британскиот писател Дејвид Мичел.

Нивните дела, како и оние на останатите учесници, се чуваат за идните генерации.

Интересно е што никој не знае дали книгите ќе зборуваат за денешниот свет, за иднината или за нешто сосема трето.

И токму во тоа се крие привлечноста на проектот.

The Future Library in Nordmarka

Во Норвешка е засадена шума специјално за овие книги

Еден од најнеобичните делови на проектот е неговата поврзаност со природата.

Во шумската област Нордмарка, во близина на Осло, биле засадени околу 1.000 дрвја.

Нивната намена е по еден век да обезбедат хартија за печатење на книгите што дотогаш ќе бидат напишани.

Со други зборови, додека авторите создаваат приказни, дрвјата од кои ќе бидат направени нивните книги растат.

Тоа е необичен спој на литература, уметност, природа и време.

Ракописите се чуваат во посебна просторија

Во новата јавна библиотека Дејхман во Осло е уредена посебна просторија наменета за проектот.

Таа е позната како Silent Room, односно Тивка соба.

Просторот е изработен со дрво и е замислен како место за размислување за времето, иднината и генерациите што допрва доаѓаат.

Таму се чуваат ракописите што секоја година пристигнуваат од избраните автори.

Посетителите можат да дознаат повеќе за проектот, но не и да ги прочитаат тајните текстови.

Seeing the Forest for the Trees

Најинтересното прашање: Каков ќе биде светот во 2114 година?

Луѓето што ќе ги отворат овие книги можеби ќе живеат во свет што денес тешко можеме да го замислиме.

Можеби ќе користат технологии што сè уште не постојат. Можеби начинот на кој комуницираме, патуваме и работиме ќе биде целосно променет.

Но ќе имаат можност да прочитаат мисли, идеи и приказни што некој ги запишал сто години претходно.

И тоа без авторите да знаат кој ќе ги чита.

Framtidsbiblioteket – Nordic Lighthouse

Приказна за трпението во свет што сака сè веднаш

Во време кога книгите можеме да ги купиме со еден клик, а информациите ги добиваме за неколку секунди, Библиотеката на иднината прави нешто сосема спротивно.

Таа бара трпение.

Не од неколку дена или месеци, туку од цели генерации.

Проектот нè потсетува дека не мора сè што создаваме денес да биде наменето само за нас.

Некаде во Норвешка, во овој момент, растат дрвја од кои ќе бидат направени книги што никој од нас сè уште не може да ги прочита. А нивните први вистински читатели можеби сè уште не се ни родени.