Научници создадоа часовник толку прецизен што може да го смени мерењето на времето
Актуелно

Научници создадоа часовник толку прецизен што може да го смени мерењето на времето

18. 03. 2026.

Научници развија еден од најпрецизните часовници некогаш направени, кој би можел да го промени начинот на мерење на времето на глобално ниво. Станува збор за оптички часовник базиран на стронциум, кој ја мери секундата со точност до 19 децимални места.

За разлика од постојните атомски часовници што користат атом на цезиум, новиот систем користи осцилации на атоми на стронциум, кои се многу пати побрзи. Додека цезиумот „отчукува“ околу 9 милијарди пати во секунда, стронциумот достигнува фреквенција од дури 700 квадрилиони осцилации во истиот временски интервал.

 

Оваа разлика овозможува значително поголема прецизност. Проценките покажуваат дека таков часовник, дури и да работи 30 милијарди години, би бил непрецизен само за една секунда.

Сегашната дефиниција за секунда, усвоена во 1967 година, се базира токму на атомот на цезиум. Сепак, варијациите во ротацијата на Земјата и ограничувањата на постојната технологија оставаат простор за понатамошни подобрувања, што сега ги овозможуваат оптичките часовници.

Истражувачите истакнуваат дека постигнатата прецизност е на нивото потребно за редефинирање на секундата во рамките на Меѓународниот систем на единици. За официјална промена најмалку три независни оптички часовници треба да го достигнат истото ниво на стабилност и прецизност, што сега е практично постигнато.

Покрај редефинирањето на времето, ваквите часовници имаат широк спектар на примени. Тие можат да придонесат за проучување на темната материја, попрецизно мапирање на гравитационото поле на Земјата, како и за развој на напредни навигациски системи и сателитски технологии. Дополнително, развојот на преносни и вселенски верзии на овие часовници би можел да овозможи воспоставување на единствен, ултрапрецизен глобален временски стандард.

Оптичките часовници работат со мерење на фреквенцијата на светлината што ја емитираат електроните додека тие преминуваат помеѓу нивоата на енергија во атомите. Оваа фреквенција го претставува „отчукувањето“ на часовникот и овозможува исклучително прецизно мерење на времето.

Со ова достигнување научниците направија клучен чекор кон редефинирање на една од фундаменталните физички единици, што би можело да има далекусежни последици за науката и технологијата.

Извор:inovativnost.mk