Колку пари трошите во текот на еден обичен работен ден?
Можеби одговорот е 200 или 300 денари, а можеби и повеќе. Сумата не изгледа особено голема кога ја плаќаме одеднаш, но ако истата навика се повторува секој ден, на крајот од месецот добиваме сосема поинаква слика.
Токму затоа, кога станува збор за управување со личните финансии, не е важно само колку заработуваме, туку и колку свесно ги трошиме парите.
Колку навистина нè чини еден работен ден?
Да замислиме вработен кој секое утро купува кафе од 80 денари и појадок од 100 денари, а за време на паузата издвојува уште 250 денари за ручек.
Вкупниот дневен трошок изнесува 430 денари.
На прв поглед, тоа можеби не изгледа како голема сума. Но за 22 работни дена, пресметката покажува дека се трошат 9.460 денари месечно.
За една година, доколку ваквата потрошувачка се повторува во текот на 12 месеци со по 22 работни дена, износот би достигнал 113.520 денари.
Секако, ова е илустративна пресметка, а не просечна потрошувачка на вработените во Македонија. Но јасно покажува колку големо влијание можат да имаат малите навики кога се повторуваат подолг период.
Не мора секој ручек да биде купен
Една од најголемите можности за намалување на трошоците се оброците за време на работниот ден.
За многу вработени, купувањето готова храна е наједноставно решение. Недостигот од време, работните обврски и секојдневното брзање често не оставаат простор за подготовка на оброци.
Сепак, дури и делумна промена може да направи разлика.
На пример, ако ручекот од 250 денари се замени со домашно подготвен оброк од 100 денари само три дена во неделата, заштедата би изнесувала 450 денари неделно.
За четири недели, тоа се 1.800 денари помалку потрошени за ручек.
Предноста на ваквиот пристап е што не бара целосно откажување од купена храна. Останува можноста повремено да се руча со колегите, но без тоа да биде секојдневен трошок.
Малите купувања се најтешки за забележување
Покрај храната и кафето, постојат и други издатоци што лесно поминуваат незабележано.
Сок од продавница, нешто благо попладне, грицки за дома или производ купен само затоа што бил на попуст.
Проблемот не е во едно вакво купување, туку во нивната зачестеност.
Доколку некој троши дополнителни 100 денари дневно на производи што не му се неопходни, тоа претставува 3.000 денари во месец од 30 дена.
Се разбира, не секое непланирано купување е непотребно. Но следењето на овие издатоци може да помогне да се препознаат навиките што најмногу го оптоваруваат буџетот.
Еден практичен начин е да се направи список пред одење во маркет и да се избегнува купување производи што не биле планирани.
Може ли навистина да се заштедат 5.000 денари?
Одговорот зависи од тоа колку пари веќе се трошат и кои навики можат да се променат.
Еве една примерна пресметка за вработен кој сака да ги намали секојдневните издатоци:
| Промена во навиките | Месечна заштеда |
|---|---|
| Домашен појадок наместо купен, 22 дена | 1.320 ден. |
| Домашно кафе наместо купено, 22 дена | 1.100 ден. |
| Ручек од дома трипати неделно, четири недели | 1.800 ден. |
| Намалување на непланирани купувања | 800 ден. |
| Вкупно | 5.020 ден. |
Во примерот се претпоставува дека домашниот појадок чини 40 наместо 100 денари, а домашното кафе 30 наместо 80 денари.
Овие износи не се универзални и ќе се разликуваат во зависност од цените, навиките и можностите за подготовка на храна.
Сепак, пресметката покажува дека заштеда од околу 5.000 денари месечно е можна за дел од вработените, без потреба од драстични ограничувања.
Штедењето започнува со подобар увид во трошоците
Една од најкорисните навики за управување со парите е редовното следење на потрошувачката.
Не е потребна сложена табела или посебна апликација. Доволно е неколку недели да ги запишувате секојдневните издатоци, вклучително и најмалите.
На тој начин полесно може да се забележи дали најмногу пари се трошат за храна надвор од дома, непланирани набавки или други активности.
Корисно е и однапред да се одреди сума за лични трошоци, како и износ што ќе се одвои за штедење веднаш по примањето на платата.
Но важно е да се има предвид дека не сите вработени имаат еднаква можност да штедат. За оние чии приходи едвај ги покриваат основните животни потреби, просторот за дополнително намалување на трошоците е многу ограничен.
Не е поентата да се откажеме од сè што ни причинува задоволство
Кафето со колегите, повремениот ручек во ресторан или омиленото благо не мора да исчезнат од секојдневието за да се воспостави подобра контрола врз парите.
Многу поважно е да се направи разлика меѓу трошоците што навистина ни значат и оние што ги правиме автоматски, без многу размислување.
Понекогаш најголемата промена во личниот буџет не доаѓа од едно големо откажување, туку од неколку мали одлуки што ги повторуваме секој ден. А кога тие одлуки ќе се претворат во навика, разликата може да се почувствува уште со следната плата.