Потоа тргнува кругот. Фустан или костум, чевли, фризура, шминка, аксесоари… Секој дел сам по себе изгледа поднослив, но кога ќе се собере – сметката добива тежина. И тоа буквално.
Во скопските бутици веќе има гужва. Родители со телефони в рака, ученици што прелистуваат фотографии од Инстаграм, продавачки што ветуваат „ова е хит годинава“.
Цените? Фустаните почнуваат од 150 евра, но најчесто се движат меѓу 250 и 400. Костумите за момчиња се нешто поумерени, но и таму лесно се стигнува до 200–300 евра.
Чевлите се посебна приказна. Девојките бараат „нешто што ќе изгледа добро на слики“, момчињата „нешто модерно, ама да не е класично“. Цените од 70 до 150 евра веќе никого не изненадуваат. А тоа е само почеток.
Фризерите веќе ги пополнуваат термините за крајот на мај. Во некои салони, списокот е затворен уште сега. „Матура е како свадба, само што се случува во ист ден за сите“, велат познавачи на бизнисот. Фризурата се наплаќа од 20 до 50 евра, а ако се додаде и шминка – уште толку.
Некои, пак, одат и чекор понатаму, со професионален фотограф, маникир, па дури и пробни комбинации неколку дена претходно.
Кога ќе се соберат сите трошоци – облека, обувки, фризура, шминка, ситници – бројката од 600 евра изгледа како „умерена варијанта“. Во многу случаи, реалната цена оди повисоко. Особено ако се додадат и трошоците за прославата, превозот, па и подароците.
Родителите реагираат различно. Некои го прифаќаат како „еднаш се живее“. Други негодуваат, но сепак попуштаат.
„Не можеш да му кажеш на дете да оди поинаку кога сите други ќе изгледаат средено“, велат дел од нив.
Аналитичари на потрошувачките навики велат дека матурата станала повеќе од симболичен настан.
„Се претвори во социјален натпревар. Не кој ќе заврши средно, туку кој како ќе изгледа“, коментираат тие.
Социјалните мрежи тука играат своја улога. Сликите остануваат, се споредуваат, се коментираат. И секој сака да изгледа „на ниво“.
Во меѓувреме, има и обиди за поинаков пристап. Дел од матурантите се договараат да изнајмат облека, наместо да купуваат. Некои комбинираат постоечки парчиња, или се договараат за поедноставни фризури и шминка. Но тие примери се сè уште малцинство.
Пазарот, од друга страна, не прашува многу. Побарувачката е тука, и тоа е доволно. Бутиците, салоните и студијата работат со полна пареа. За нив, матурата е сезона. За семејствата – трошок што се планира со месеци однапред.
И така, една вечер што треба да биде симболичен крај на средношколските денови, станува и финансиски тест. За некои полесен, за други – баш и не.
А децата? Тие само сакаат да изгледаат убаво на сликите. И можеби, барем таа вечер, да не мислат колку чини сè тоа.