Во Македонија не постои фиксна дневница за берачите на сливи. Износот најчесто се договара директно со овоштарот и зависи од регионот, количината на родот, должината на работниот ден, како и од тоа дали работодавачот обезбедува превоз, храна или сместување. Голема улога има и недостигот од работници, кој во последните сезони станува сè поизразен.
На почетокот на сезоната во 2026 година, дневниците за сезонски работници во земјоделството достигнуваат и до 2.500 денари за околу шест часа работа. За берење грозје се споменуваат дневници од околу 1.800 денари, додека потешките физички работи, како товарањето, се плаќаат и до 2.500 денари.
Овие износи се добра показателна рамка и за бербата на сливи. Во зависност од условите и договорот, дневница од 2.000 до 2.500 денари веќе не е невообичаена. Доколку работниот ден е подолг, нема обезбеден оброк или родот мора итно да се собере, дневницата може да биде и повисока.
Недостигот од работна сила веќе влијаеше врз цената на сезонскиот труд и во претходните години. Во Преспа, на пример, за берба на јаболка се нудеа дневници од 2.000 до 2.500 денари, а дел од производителите обезбедуваа и храна и сместување за работниците.
Причината е едноставна – кога овошјето ќе созрее, нема многу простор за одложување на бербата. Производителот не може долго да чека додека најде поевтина работна сила, бидејќи со секој изминат ден ризикува дел од родот да се расипе или да остане несобран.
Еден земјоделец ангажиран во сезонски работи посочува дека работниците се плаќаат од 300 до 350 денари на час, во зависност од фазата на производството. Во одредени земјоделски активности, дневната заработка може да достигне и околу 50 евра.
Кај сливите, начинот на берба исто така влијае врз заработката. Кога плодот е наменет за свежа продажба, потребна е поголема внимателност за да не се оштети или нагмечи, што го забавува процесот. Кај сливите наменети за преработка, бербата може да биде побрза.
Начинот на плаќање исто така се разликува. Дел од овоштарите исплаќаат фиксна дневница, додека други заработката ја поврзуваат со количината набран плод. За искусните и брзи берачи, вториот модел може да биде поисплатлив, особено кога има голем род и краток рок за берба. Сепак, тоа зависи и од условите во овоштарникот и достапноста на сливите.
Од друга страна, повисоките дневници не значат автоматски поголема заработка за производителите. Работната сила е само еден од трошоците. Во производството влегуваат и гориво, заштитни средства, ѓубрива, амбалажа, транспорт и неизвесната откупна цена. Поради тоа, секое зголемување на дневниците претставува дополнителен трошок за овоштарите.
Сливата и понатаму има свое место во организираниот откуп во земјава, а беше опфатена и во државната програма за откуп и дистрибуција на домашно овошје од реколтата 2025 година.
За оние кои бараат сезонска работа во траење од неколку недели, математиката е релативно едноставна: со дневница од 2.000 до 2.500 денари, особено доколку се обезбедени превоз или оброк, берењето сливи може да биде солидна можност за краткорочна заработка.
Но, како и секоја физичка сезонска работа, заработката доаѓа со цена – сонце, напор и повеќечасовно темпо. Парите можеби се „на дрвото“, но некој сепак треба да ги набере сливите.