Шведска ги враќа книгите во училниците: Помалку таблети и компјутери, повеќе читање и пишување со рака
Актуелно

Шведска ги враќа книгите во училниците: Помалку таблети и компјутери, повеќе читање и пишување со рака

04. 11. 2026.

Шведска, која со години беше меѓу водечките европски земји во примената на дигиталната технологија во образованието, го менува пристапот кон наставата. Печатените учебници, читањето и пишувањето со рака повторно добиваат поголемо значење, додека употребата на дигитални уреди постепено се ограничува.

По долгогодишно вложување во дигитализацијата на училиштата, Шведска одлучи да им даде поголема предност на традиционалните методи на учење. Наместо таблетите и компјутерите да бидат главни наставни средства, акцентот повторно се става на книгите, рачното пишување и непосредната комуникација меѓу наставниците и учениците.

Причината за ваквата промена е зголемената загриженост за влијанието на екраните врз способноста на децата да се концентрираат, да читаат со разбирање и да ги совладаат основните знаења.

Шведските образовни власти сметаат дека дигиталната технологија има свое место во наставата, но дека нејзината прекумерна употреба не треба да биде на сметка на основните вештини што учениците ги стекнуваат преку читање и пишување.

Како дел од новиот пристап, шведската влада во 2026 година издвои 555 милиони шведски круни за набавка на печатени учебници и други наставни материјали. Целта е книгите повторно да станат едно од главните средства за учење во училиштата.

Посебно внимание се посветува на најмалите деца. Во предучилишното образование се воведени построги ограничувања за користење дигитални екрани, а предност им се дава на активностите што поттикнуваат природен развој, како читање книги, игра и непосредна интеракција со воспитувачите и другите деца.

Промени се воведуваат и во однос на користењето мобилни телефони во училиштата. Со построгите правила се настојува да се намали одвлекувањето на вниманието за време на часовите и да се создадат подобри услови за следење на наставата.

Сепак, враќањето кон традиционалните методи не значи дека Шведска целосно се откажува од дигитализацијата. Компјутерите и таблетите и понатаму ќе бидат дел од образовниот процес, но нивната употреба ќе биде насочена кон активности во кои технологијата навистина придонесува за подобро учење.

Намерата е да се воспостави рамнотежа меѓу современите технолошки можности и проверените методи на образование, без дигиталните уреди целосно да ги заменат книгите и пишувањето со рака.

Со ваквиот пристап, Шведска испраќа порака дека модерното образование не мора да подразбира постојано користење екрани, туку пред сè треба да им овозможи на учениците да развијат знаење, концентрација и вештини што ќе им користат во понатамошното образование и животот.