Замислете дел од огромното богатство што го создава вештачката интелигенција да заврши кај обичните луѓе, а не само кај инвеститорите и технолошките компании.
Токму ова прашање се отвори по најавата на американската компанија Anthropic, која стои зад четботот Claude, дека планира да издвои 5 отсто од своите акции за јавна корист.
Според наведената проценка, станува збор за удел вреден дури 48,25 милијарди долари.
Но, додека компанијата планира средствата да се распределуваат преку посебен фонд, милијардерот Илон Маск предложи многу поедноставно решение.
Дајте им ги акциите директно на граѓаните.
Кој ќе ги добие милијардите?
Планот на Anthropic предвидува формирање фонд што би финансирал непрофитни организации и проекти од јавен интерес.
Една од главните цели е да им се помогне на луѓето кои би можеле да ги почувствуваат негативните последици од брзиот развој на вештачката интелигенција.
Тоа би можело да вклучува програми за работници чии работни места се загрозени од автоматизацијата, но и директна финансиска помош за одредени категории граѓани.
Сепак, засега не е познато кој точно би имал право на таква помош, колкави би биле исплатите и според кои критериуми би се распределувале парите.
Со други зборови, иако се споменуваат милијарди долари, тоа не значи дека граѓаните автоматски ќе добијат пари на своите сметки.
Ако компанијата станува побогата, повеќе пари за јавноста
Особено интересен е делот од планот според кој фондот би можел дополнително да расте.
За секое зголемување од 50 отсто на вредноста на Anthropic над утврденото основно ниво, предвидена е можност фондот да добие уште два процентни поени од акциите.
Тоа значи дека доколку компанијата продолжи да расте, би можел да се зголемува и уделот наменет за општествена корист.
Anthropic наведува дека, кога ќе се земат предвид и претходните обврски на основачите, како и програмата за донирање акции од вработените, приближно 20 отсто од акциите на компанијата би биле посветени на јавна корист.
Основачите, според соопштението, се обврзале да донираат дури 80 отсто од сопствените удели.
Маск се вмеша со сосема поинаква идеја
На најавата реагираше и Илон Маск, кој смета дека граѓаните треба директно да добијат акции, наместо средствата да се распределуваат преку фонд.
Неговиот предлог отвора важно прашање: кој треба да одлучува како ќе се користи богатството создадено од вештачката интелигенција?
Според моделот на Anthropic, одлуките би се носеле преку фонд со однапред утврдени цели и правила.
Идејата на Маск, пак, подразбира граѓаните директно да добијат удел во компанијата.
Разликата е значајна, бидејќи во првиот случај средствата би се насочувале кон избрани програми, додека во вториот граѓаните би биле непосредни сопственици на доделените акции.
Што ќе се случи со работните места?
Зад оваа расправа се крие многу поголемо прашање од распределбата на милијарди долари.
Вештачката интелигенција веќе го менува начинот на кој работат компаниите, а со нејзиниот развој расте и загриженоста за иднината на одредени професии.
Додека некои работни задачи стануваат побрзи и поедноставни, други би можеле целосно да се автоматизираат.
Тоа може да донесе поголема продуктивност и нови можности, но и да ја намали побарувачката за одредени работни места.
Anthropic претходно најави издвојување на 200 милиони долари за истражување и справување со влијанието на вештачката интелигенција врз пазарот на трудот.
Новата иницијатива оди чекор понатаму, отворајќи ја можноста дел од финансиските придобивки од оваа технологија да се искористат за поддршка на пошироката јавност.
Ќе добијат ли обичните луѓе нешто од богатството на вештачката интелигенција?
Засега, одговорот останува неизвесен.
Anthropic допрва треба да ги објави деталите за управувањето со фондот, изборот на корисниците и начинот на распределба на средствата.
Компанијата нагласува дека фондот нема да се користи за политички донации или лобирање.
Но, најголемото прашање останува дали огромното богатство што го создава вештачката интелигенција навистина ќе стигне до луѓето чиј живот и работа таа технологија ги менува.
Бидејќи, ако вештачката интелигенција во иднина создава милијарди долари, но истовремено заменува дел од човечкиот труд, сè погласно ќе се поставува прашањето: кој треба да го добие тоа богатство?