Со години, високото образование се сметаше за еден од најсигурните патишта до успешна кариера. Сепак, состојбите на европскиот пазар на труд покажуваат дека дипломата од факултет не е единствениот начин да се обезбеди стабилно и добро платено работно место.
Во многу индустрии сè потешко се пронаоѓаат квалификувани работници кои поседуваат практични вештини и искуство.
Особено се барани професии поврзани со градежништвото, индустриското производство, инсталациите, одржувањето и енергетиката.
Електричарите и заварувачите меѓу дефицитарните професии
Според извештаите на Европската агенција за труд (ELA) и мрежата EURES, недостигот од работници е присутен во повеќе професии и економски сектори.
Меѓу занимањата што често се појавуваат во анализите за недостиг на работна сила се заварувачите, електричарите, одредени градежни работници и други квалификувани технички профили.
Причините се различни: стареење на работната сила, недоволен број млади што се обучуваат за овие занимања и зголемена потреба од специјализирани вештини.
Дополнителен предизвик е тоа што за многу работни места не е доволно само формално образование. Работодавачите бараат луѓе што можат самостојно и безбедно да извршуваат конкретни задачи.
Токму затоа, практичното искуство и стручните сертификати можат да имаат голема вредност при вработувањето.
Зелената транзиција ја зголемува потребата од технички кадар
Еден од факторите што влијаат врз побарувачката е трансформацијата на европскиот енергетски сектор.
Поставувањето соларни панели, модернизацијата на електричните мрежи, инсталирањето топлински пумпи и енергетското обновување на зградите бараат работници со соодветни технички знаења.
Електричарите, инсталатерите и техничарите за греење и ладење имаат важна улога во овие процеси.
Истовремено, индустриските постројки и понатаму имаат потреба од заварувачи, механичари и работници за одржување на опремата.
Ова покажува дека традиционалните занаети не исчезнуваат со технолошкиот развој. Напротив, дел од нив се менуваат и бараат дополнителни, посовремени квалификации.
Во кои земји се бараат вакви работници?
Потребата од квалификувани занаетчии е присутна во повеќе европски земји, но не е иста во секоја држава или регион.
Германија, Австрија, Холандија и скандинавските земји се меѓу пазарите на кои техничките професии имаат значајна улога во индустријата, градежништвото и одржувањето.
Сепак, конкретните можности зависат од моменталните огласи, локалната побарувачка и условите за вработување.
На пример, квалификуван заварувач со искуство во специфични индустриски техники може да има поинакви можности од кандидат кој штотуку завршил обука.
Исто така, електричар што сака да работи во друга земја може да треба да ги исполни локалните барања за признавање квалификации и професионални овластувања.
Колку можат да заработуваат занаетчиите?
Заработката зависи од земјата, професијата, работното искуство и видот на ангажманот.
Во одредени европски земји, искусните технички работници можат да остварат значително повисоки примања од почетниците, особено ако работат во специјализирани индустриски области или на теренски проекти.
Дополнителни надоместоци може да се исплаќаат за прекувремена работа, ноќни смени, работа на висина или ангажмани надвор од местото на живеење.
Сепак, високите плати во огласите не треба да се разгледуваат изолирано.
Важно е да се провери дали износот е бруто или нето, колкави се трошоците за живот во земјата и дали работодавачот обезбедува сместување, превоз или други бенефиции.
Занаетот повторно станува сериозна кариерна можност
Една од најзначајните промени на пазарот на труд е зголеменото внимание кон стручното образование.
За многу технички занимања, патот до вработување може да води преку средно стручно образование, практична обука, чиракување или дополнителна специјализација.
Тоа не значи дека овие професии се лесни или дека не бараат сериозна подготовка.
Напротив, современите електрични системи, индустриските машини и автоматизираните производствени процеси бараат високо ниво на стручност, прецизност и одговорност.
Но, за луѓето што претпочитаат практична работа, овие занимања можат да понудат реална можност за долгорочна кариера.
Можност и за работниците од Македонија
Недостигот од квалификувани работници во Европа може да отвори можности и за кандидати од Македонија.
Особено важни се претходното искуство, познавањето странски јазик и поседувањето соодветни сертификати.
Пред аплицирање, кандидатите треба да проверат дали работодавачот прифаќа државјани надвор од Европската Унија, дали е потребна работна дозвола и дали нивните квалификации се признаваат во конкретната земја.
Огласи за работа можат да се пребаруваат преку официјалните страници на компаниите, националните служби за вработување и европскиот портал EURES.
Европскиот пазар на труд покажува дека стручните вештини и практичното знаење имаат значајна вредност. Во време кога многу индустрии тешко доаѓаат до квалификувани работници, занаетите остануваат важен дел од економијата и можност за професионален развој, како за младите што избираат занимање, така и за оние што размислуваат за преквалификација.