Регионално истражување за очекувањата на младите при барање работа покажало дека околу две третини од испитаниците не би биле задоволни со заработка пониска од просечната плата.
Истовремено, младите имаат прилично јасни очекувања и за тоа колку брзо ќе успеат да се вработат по завршувањето на образованието.
Најголем дел очекуваат работа за неколку месеци
Според истражувањето, 38 проценти очекуваат да најдат работа во период од еден до три месеци по завршувањето на школувањето.
Дополнителни 19 проценти сметаат дека за вработување ќе им бидат потребни од три до шест месеци, додека повеќе од 15 проценти очекуваат нивната потрага по работа да трае подолго од една година.
Кога овие очекувања ќе се погледнат низ македонската реалност, платата станува уште поинтересна тема. Според последните официјални податоци наведени во анализата, просечната нето-плата во Македонија во јуни 2026 година изнесувала 48.381 денар.
Токму просекот е една од бројките со кои младите можат да ја споредуваат понудата што ќе ја добијат од потенцијалниот работодавач.
Просечната и почетната плата не се иста работа
Сепак, државниот просек не значи дека секој што првпат се вработува може да очекува толкава почетна плата.
Во просекот влегуваат и примањата на луѓе со долгогодишно искуство, раководители и вработени во сектори во кои платите се значително повисоки. Затоа почетната заработка за лице без претходно работно искуство може да биде пониска.
Но младите имаат и сопствена математика.
Трошоците за превоз, храна, телефон, облека и домување, особено за оние кои плаќаат кирија и не живеат со родителите, значат дека висината на платата директно влијае врз тоа дали една работна понуда воопшто е исплатлива.
Не им е важна само првата плата
И покрај повисоките очекувања, истражувањето покажува дека младите не ја гледаат само сумата што ќе ја добијат во првиот месец.
Околу една третина од испитаниците сметаат дека почетната плата не е пресудна, доколку постои реална можност со стекнувањето искуство да растат и нивните примања.
Повисоки очекувања има кај оние што се насочени кон ИТ-секторот. Според истражувањето, од работодавачите во оваа индустрија младите очекуваат почетни плати од околу 600 до 700 евра.
Сезонската работа ја гледаат и како можност за искуство
Интерес постои и за сезонско и хонорарно ангажирање. За младите ваквата работа не претставува само можност за дополнителна заработка, туку и начин да го стекнат првото практично искуство и полесно да влезат на пазарот на труд.
Меѓу областите за кои покажуваат интерес се продажбата, администрацијата, комерцијата, телефонската поддршка, маркетингот, економијата и човечките ресурси.
ИТ-секторот, пак, продолжува да привлекува внимание поради условите за работа и потенцијалот за повисоки примања.
Но и работодавачите имаат проблем да најдат луѓе
Од другата страна на пазарот се компаниите кои бараат кадар.
Во вториот квартал од 2026 година стапката на слободни работни места во Македонија изнесувала 2,17 проценти, а најголем број непополнети позиции имало кај услужните и продажните занимања.
Тоа создава поинаков однос меѓу кандидатите и компаниите. Интервјуто за работа сè помалку е процес во кој само работодавачот одлучува дали кандидатот му одговара. И кандидатите проценуваат дали платата, условите, можностите за напредување и самата компанија се доволно добри за нив.
Кај младите тоа станува особено изразено. Тие се подготвени да започнат кариера, да стекнуваат знаење и искуство, но очекуваат и перспектива дека нивниот труд со текот на времето ќе биде соодветно вреднуван.
Затоа понуда со ниска плата, без јасна можност за раст и подобри услови, сè потешко може да се претстави како доволно привлечна само со аргументот дека кандидатот „ќе стекне искуство“.