Во понеделник станувате во 7, а во недела во 11? Еве што му правите на биолошкиот часовник
Актуелно

Во понеделник станувате во 7, а во недела во 11? Еве што му правите на биолошкиот часовник

9/14/2026

Кога зборуваме за подобар сон, најчесто размислуваме за тоа во колку часот легнуваме, колку часа спиеме или дали го користиме телефонот пред спиење. Но една навика од утринските часови може да биде подеднакво важна – времето во кое се будиме.

Будењето во приближно исто време секој ден му помага на организмот да воспостави постабилен ритам на спиење и будност. Тоа може да влијае не само на тоа како се чувствуваме наутро, туку и на тоа колку лесно ќе заспиеме следната вечер.

Телото има свој „часовник“

Човечкиот организам функционира според таканаречениот циркадијален ритам – внатрешен биолошки часовник кој во текот на приближно 24 часа регулира низа процеси, меѓу кои и периодите на будност и сон.

Кога секој ден се будиме во приближно ист период, организмот добива релативно предвидлив сигнал кога започнува денот.

Но ако во понеделник стануваме во 7 часот, во сабота во 10, а во недела во 11, ритамот значително се менува.

Токму затоа враќањето на работните обврски во понеделник понекогаш може да изгледа како мини-верзија на враќање од патување во друга временска зона.

Зошто долгото спиење за викенд може да го наруши ритамот?

Големата разлика меѓу распоредот за спиење во работните денови и оној за време на викендот понекогаш се опишува со терминот „социјален џетлег“.

Тоа се случува кога биолошкиот часовник на организмот не се совпаѓа со распоредот што го диктираат работата, училиштето и останатите секојдневни обврски.

Секако, тоа не значи дека никогаш не треба да си дозволите да спиете подолго.

Ако сте имале период со недоволно сон, дополнителниот одмор може да ви биде потребен. Разликата е во тоа дали станува збор за повремено подолго спиење или за навика секој викенд целосно да го менувате распоредот.

И не е потребно алармот да ѕвони во точно истата минута седум дена во неделата. Мали отстапувања се сосема нормални – целта е да се избегнуваат големи и постојани разлики.

Утринската рутина може да влијае на вечерното заспивање

Стабилното време на будење не служи само за полесно станување наутро.

Со редовен распоред, организмот постепено добива појасни сигнали за тоа кога е време за активност, а кога треба да започне подготовката за одмор.

Поради тоа, воспоставувањето рутина наутро може да помогне и во создавањето постабилна рутина навечер.

Важна улога има и дневната светлина.

Престојот на природна светлина по будењето – преку кратка прошетка, излегување на тераса или едноставно престој во добро осветлен простор – му дава на мозокот сигнал дека започнал новиот ден и помага во регулирањето на биолошкиот ритам.

Пред да го менувате вечерниот ритуал, проверете го утрото

Кога спиењето не е идеално, лесно е решението да го бараме во нова вечерна рутина, апликации, додатоци или други производи за подобар сон.

Но понекогаш вреди прво да се погледне нешто многу поедноставно – во колку часот се будиме секој ден.

Ако разликата меѓу понеделник и недела е неколку часа, можеби токму таму има простор за промена.

Не мора да живееме според совршено прецизен распоред. Но на телото му одговара одредена предвидливост, а редовното време на будење е еден од наједноставните начини да му ја обезбедиме.