Граѓаните велат дека дури и за итен дефект мора да чекаат со недели.
„Ми тече вода од бањата кај соседот под мене. Се јавив кај тројца мајстори. Сите ми рекоа дека се зафатени до лето. Што да правам, да седам и да гледам како капе?“, прашува револтирано жител на Скопје.
Друг додава дека за обично варосување на стан чекал повеќе од месец и половина, а кога конечно дошле мајсторите, работеле до доцна навечер – брзање, трка со рокови, нервоза.
Познавачи на пазарот на труд објаснуваат дека проблемот не е од вчера.
Според нив, со години наназад занаетчиските професии се запоставуваат, младите се насочуваат кон канцелариска работа, а мајсторството останува во рацете на постарата генерација.
„Имаме сериозен јаз меѓу побарувачката и понудата. Градежниот сектор е во подем, приватните реновирања се во пораст, а бројот на обучени мајстори не се обновува со исто темпо“, велат експерти за труд и образование.
Дополнителен удар е иселувањето. Дел од искусните занаетчии заминале во странство каде што, како што велат аналитичари, нивната работа е подобро платена и повеќе ценета.
„Кога еден добар водоводџија може да заработи двојно или тројно повеќе надвор, тешко е да го задржите тука“, коментира економски аналитичар.
И додава дека пазарната логика е едноставна – кога нешто е ретко, станува поскапо.
Токму тоа го чувствуваат и граѓаните. Цените за рака пораснаа, некаде и драстично. За замена на неколку плочки или за варосување на една соба се бара сума која до пред неколку години изгледаше незамислива.
Но, мајсторите возвраќаат дека и нивните трошоци растат – материјали, алати, превоз.
„Никој не сака да работи за истите пари кога сè околу него поскапува“, велат познавачи на состојбите во секторот.
Се создава парадоксална ситуација: има работа колку што сакаш, а нема кој да ја заврши навреме. Дел од инвеститорите веќе ги пролонгираат роковите, а приватните лица ги одложуваат реновирањата за „подобри времиња“. И така се врти кругот.
Образовните експерти предупредуваат дека без сериозна стратегија за враќање на интересот кон стручното образование, проблемот ќе се продлабочува.
„Не може сите да бидат менаџери. Некој мора да знае да постави цевка, да израмни ѕид, да намести плочка. Тоа не е споредна работа, туку темел на секој дом“, велат тие.
Во меѓувреме, граѓаните продолжуваат да бараат број од „проверен мајстор“, да прашуваат по соседи и роднини, да чекаат повратен повик што понекогаш не доаѓа.
И додека телефоните повторно ѕвонат, од другата страна најчесто се слуша истото: „Сега сум презафатен… јавете се по три месеци“. Или можеби и подоцна.